Yazı araşdrımaçı-jurnalist Elçin Bayramlının Babək və Hürrəmilər hərəkatı haqda monoqrafyasının əsasında qısa formada hazırlanıb

Qədim dinin son peyğəmbəri, tarixin ilk sosial dövlətinn banisi, bəşər tarixinin ən görkəmli sərkərdələrindən biri  adlandırılan Babək və hürrəmiliyin ideoloji bazasında aparılmış möhtəşəm qəhrəmanlıq epoxası haqda gerçəklər və ya şər-böhtan imperiyasının nökərlərinə cavab (ixtisarla)

“Islam dövrlərində əsərlər yazan ərəb və  fars  tarixçiləri  bəzi  hərəkatların mahiyyətini və məqsədini düşünə bilməmişlər. Buna  görə də, bu hərəkatlara başçılıq edənləri bədməzhəb, dinsiz, kafir adlandırıb, onların möhtərəm  adını, əziz xatirəsini çirkin töhmət və iftiralarla bulamış, məqsədlərini, ideologiyalarını yalan sözlərlə təhrif etmişlər. Belə bir iş Babək Hürrəmi haqqında da görülmüşdür”. Məşhur İran şərqşünası Səid Nəfisi

Tariximizin ləkələnməsinə cəhd edilən şərəfli dövrü

Azərbaycan tarixində ən şərəfli dövrlərdən olan Hürrəmilər Hərəkatı (VIII-IX əsrlər) və hərəkatın nəticəsi olaraq Babəkin başçılığı (816-838)  vaxtı yaradılan Hürrəmi dövləti haqda bizə gəlib çatan məlumatların böyük əksəriyyəti ərəb tarixçilərinə məxsusdur. Bu tarixçilər də xəlifə sarayında oturub əsl həqiqəti yaza bilməzdilər. Bu səbəbdən də həmin mənbələrdə Xilafətin mövqeyinə uyğun olmayan məqamların obyektiv şəkildə təqdim olunduğuna heç cür inanmaq olmaz.

Ərəb işğalından sonra Babək və hürrəmilik haqda olan-qalan mənbələr də məhv edilib  və məhz bu üzdən indi əlimizdəki mənbələrin çoxu xəlifə sarayının saxtakar tarixçilərinin yazdığı cəfəngiyyatlardır.  Bu şəraitdən istifadə edən bəzi qüvvələr uzun zamandan bəridir ki, tarixdə öz möhtəşəm izini qoyan bu hərəkatı və onun başçısını ləkəməyə çalışırlar.

Müasir dövrümüzdə isə bəzi islam dövlətlərindən dəstəklənən və idarə edilən “araşdırmaçılar” bu missiyanı davam etdirmək üçün fərqli metodlara əl atırlar. Gah hürrəmiliyin təktanrıçılığa zidd olduğunu, gah bu ideologiyanın əxlaqsızlığa söykəndiyini iddia edirlər. Lakin görəndə ki belə cəfəngiyyatlarla bu xalqın gen yaddaşından Babək sevgisini silə bilməyəcəklər, o zaman başqa taktikaya keçdilər. İndi də Babəkin fars olduğu, Sasani dövlətini ərəblərdən qurtarmaq üçün çalışdığı iddia olunur.

Siyasi islam, təriqətçilik ixrac etməklə məşğul olan dövlətlərin ideoloji institutları isə daha fərqli metodlardan istifadə edirlər. Fanatik dindarlar gerçəkləri inkar etmənin fayda vermədiyini, ortada aşkar faktlar olduğunu anlayandan sonra Babəkin müsəlman olduğunu, xilafətin siyasəti ilə razılaşmadığından mübarizəyə qalxdığını iddia etməyə başladılar.

Bu yalan iddialarla beyni silahlandırılmış zombilər bəzi tarixi mənbələri istədikləri kimi şərh edərək mediada ağlasığmaz məqalələrlə çıxış edirlər. Düşünürük ki, bu biabırçılığa son qoymağın vaxtı gəlib çatıb. Məhz bu üzdən bizim məqsədimiz əlimizdə olan tarixi faktlar və məntiqi dəlillərlə əsil gerçəkləri ortaya qoymaqdır.

Azərbaycana ərəb təcavüzünün real nəticələri

VII əsrdə semit mənşəli xalqların sosial-mənəvi səviyyəsinə uyğun olan yeni dinin yaranması yarımvəhşi ərəb qəbilələrinin islam ideologiyası ətrafında Ərəb Xilafətində birləşməsinə gətirib çıxardı. Ərəb-islam dövləti VII əsrin ortalarına yaxın hərbi cəhətdən xeyli güclənmiş və bütün ətraf ölkələri öz hakimiyyəti altına almaq üçün istilaçı və talançı yürüşlərə başlamışdı.

Xüsusilə də, əsas hədəf bir zamanlar səhrəya qovulmuş vəhşi qəbilələrin minillik arzusu olan şimal-şərq və şimal-qərb istiqamətində yerləşən məhsuldar və zəngin təbiətli torpaqlar idi. Bu torpaqlarda müxtəlif xalqlar sülh şəraitində mehriban yaşayırdılar.

Azərbaycan xalqının ta qədimdən sülhsevər və humanist olduğunu hətta, ərəb tarixçiləri də etiraf ediblər.  İbn ən-Nədim yazır: “Hürrəmilərin dini etiqadında qətl, əzab və savaş yox idi, onlar bütün bunların nə olduğunu bilmirdilər”.

Azərbaycanın əksər ərazilərini qılınc gücünə işğal edən, on minlərlə yerli sakini amansızlıqla qətlə yetirən ərəblər yerli xalqın milli-mənəvi dəyərlərinə, mədəniyyətinə və yaşayış tərzinə kobud müdaxilə edir, öz dillərini, mədəniyyətlərini, milli adətlərini və dini ideologiyalarını zorla qəbul etdirmək üçün bütün vasitələrdən istifadə edirdilər.

Azərbaycan xalqına məxsus qədim məbədlər dağıdılır və ya xristianlara (məs. ermənilərə) peşkəş olunurdu. Bundan əlavə, bütün dini-fəlsəfi, elmi kitablar “Quranda yoxdursa küfrdür” iddiası ilə yandırılır, qiymətli incəsənət əsərləri Xilafət paytaxtına daşınır, alimlər əsir aparılır, ruhani ustadlar öldürülür, milli sərvətlər (həmçinin əhalinin mal-mülkü) qarət olunur, islamı qəbul etməyən əhali üzərinə ağır vergilər qoyulurdu.

Görkəmli tarixçi akademik Ziya Bünyadov “Azərbaycan VII-IX əsrlərdə” adlı əsərində dövrün tarixçilərinə istinadən yazır: “…Ərəblər yerli əhalini sürətlə müsəlmanlaşdırmaq üçün islamı, ərəb dili və digər adət-ənənələrini qəbul etməyənlərin üzərinə olduqca ağır vergilər qoyurdular. Bu vergidən can qurtarmaq üçün əksər adamlar üzdə özlərini bu şərtləri qəbul edən kimi göstərir, hətta özlərinə ərəb adları götürməyə məcbur olurdular”.

Orta əsr mənbələrdə qeyd olunur ki, ərəblər işğal etdikləri ərazilərdə öz dinlərini “qeyri-kitab əhli” (?) və ya “kafir” (?) adlandırdıqları yerli əhaliyə qılınc gücünə qəbul etdirməyə çalışır, ən qədim təktanrılı dinin (zərdüştlüyün) ən qədim müqəddəs kitabın- (Avestanın) mənəvi sahibi olan xalqımıza qarşı insanlığa sığmayan hər cür vasitə ilə zor işlədirdilər.

Halbuki, “Zərdüştün müvəhhid və təkallahlı olmasını Əli ibn Əbu Talib (Məhəmməd peyğəmbərin mənəvi varisi və islamın ilk imamlarından biri), ondan sonra Hüzeyfə, Səid ibn-Müsəyib və başqaları qəbul etmişlər” (İsmayıl Şəms, “Avesta”). 

Həzrət Əlidən “məcusilər” (zərdüştilər) haqda soruşulduqda isə, o, belə cavab vermişdi: “Məcusilərə toxunmayın, onlara kitab və peyğəmbər göndərilmişdir”.

Beləliklə, məlum olur ki islam dinini əldə bayraq edən vəhşi səhra ərəbləri heç bir mədəniyyət yüksəkliyinə, heç bir təktanrıçılıq dininə əhəmiyyət vermədən yalnız öz ideologiyalarını yeritmək, maddi sərvətlər əldə etmək, münbit torlaqları işğal etmək  üçün yüz minlərlə insanımızı öldürmüş, ölkəmizi xaraba qoymuşlar.

“Böyük mütəfəkkir Mirzə Fətəli Axundov bu prosesi belə ifadə edib: “Ərəblər bizim minillik səltənətimizi yıxdılar, şan və şövkətimizi bərbad etdilər, vətənimizi elə xarabadan da xarab etdilər ki, bu günə qədər abad etmək mümkün olmayıbdır” (Əsərləri İİ cild. Bakı 1961, səh 137)

Hürrəmi ideologiyasının təşəkkülü və qədim dinin bərpası

Ərəb işğalından çox minillər qabaq Azərbaycan bəşər tarixində ilk təktanrılı dinin mərkəzi sayılırdı. Bu torpaqlarda dünyanın ən qədim məbədləri tikilmiş, 10 min ilə yaxın tarixi olan dinin müqəddəs kitabı- Avesta dünyaya buradan yayılmış, Zərdüşt peyğəmbər Tanrı tərəfindən bu torpağa göndərilmiş, zərdüştlüyün kahinləri- müqəddəs maqlar (muğlar) burada yaşamışlar.

Lakin tarixin sonrakı dövrlərində məlum proseslər və xüsusilə də Makedoniyalı İsgəndərin yürüşü zamanı bu dinə qarşı total təcavüz həyata keçirilmiş, maqların böyük əksəriyyəti öldürülmüş, Avestanın əldə olan bir nüxsəsi yandırılmış, digər nüsxəsi isə İsgəndər tərəfindən Yunanıstana aparılmışdı.  

Sonralar antik mütəfəkkirlərin və müasir böyük alimlərin də etiraf etdiyi kimi, Avestanın yunan-Roma mədəniyyətinə böyük təsiri olmuş, hətta bu mədəniyyətlərin onun güclü təsiri altında formalaşmasına səbəb olmuşdu.

Hürrəmi ideologiyası zərdlüştlük, həmçinin bu dinin zəifləməsindən sonra onun bazasında yaranan maniçilik və məzdəkizmin ehkamları üzərində qurularaq, həm maddi dünyada, həm də insanın daxilində qaranlıq və işıq, xeyir və şər timsalında iki qüvvə arasında mübarizə getdiyini və bu qüvvələrin Tanrının iki müxtəlif enerjisi olduğunu iddia edirdi. Onlar Uca Tanrının insanabənzər formalı Ali Şəxsiyyət kimi əbədi mövcudluğuna inanırdılar.

Bu haqda görkəmli tarixçi, akademik Ziya Bünyadov ərəb tarixçilərinə istinadən yazır: “Birincisi, o özünün Babək adını bərpa etdi, ikincisi, Tanrının insan surətində təcəssüm nəzəriyyəsini elan etdi, üçüncüsü, ruhun bir bədəndən başqa bədənə köçməsinə inanırdı, dördüncüsü, bu əqidədə idi ki, Şirvinin qeyb olan ruhu çox sonralar qayıdacaqdır”.

Vaişnavizmdə Krişnanın, Zərdüştlükdə Hörmüzün, Xristianlıqda İsanın, islamda Sahib-əz-zaman Mehdinin… yer üzünə enərək ədaləti bərpa edəcəyinə güclü inam var. Hürrəmilər də Tanrının nə vaxtsa “Ağ atlı oğlan” kimi yerdə təcəssüm edib, bütün yer üzünün insanlarını zülümdən xilas edəcəyinə, bütün insanların bərabər şərtlərdə yaşadığı ədalətli cəmiyyət qurulacağına inanırdılar. Onlar “Uca Şirvinin ruhu, səni gözləyirik!” dedikdə, məhz bu inama söykənirdilər.

Dövrün tədqiqatçısı, dünya şöhrətli alim V.Myur Xilafət haqqında yazdığı sanballı əsərində deyir ki, “Babəkin qəribə bir dini var idi; bu din yaxından tanıdığın adamla evlənməyi, ruhun köçməsi (reinkarnasiya)  fikrini və Şərq mistikasının digər prinsiplərini təbliğ edirdi”.

Bu haqda ərəb tarixçilərinin fikirləri də yekdildir;- “Bu kafirlər ruhun bədəndən-bədənə keçməsinə inanır, movlanələrinə ilahi varlıq kimi baxırlar”- (Təbəri), “Onlar ruhların bədəndən-bədənə köçməyinə inanırdılar… Babək atəşpərəstliyi yenidən bərpa etmək istəyirdi”- (Əbu Məhəmməd Abdullah ibn Əsəd Yafeyi “Mirat-əl-cünan və ibrət-əl-yəqzan”).

“Hürrəm” sözünün mənası haqqında bir çox tarixçilər fərqli versiyalar irəli sürmüşlər. “Xürrəm” sözü hər bir azərbaycanlının anlayışında “şadlıq” və ya “sevinc”  mənasını daşıyır (məs. «şad-xürrəm”). İbn Xəldun “hürrəm” sözü haqqında belə yazır; “Cavidan” sözü “əbədi”, “hürrəm” isə “sevinc” deməkdir, onlar atəşpərəst idilər”.

Dilimizdə bu gün də yaşayan sözlər: çağırış mənasını daşıyan “haray”, “hurrey” (rus dilinə “ura” kimi keçmiş) və  “şadlıq bəxş edən” mənasını daşıyan “ramin”,”rəmiş”, “bayram” və s. sözlər, “hürrəm” sözünün iki kökdən –“xür”-“hür” və “rəm”-“ram” sözlərindən ibarət olduğunu göstərir.

Bildiyimiz kimi, həm Ramayanada, həm də Avestada, Tanrının “Ram”, “Rama”, “Ramana” adlarına rast gəlinir. Bunları nəzərə alsaq, onda belə bir fikir irəli sürmək olar ki, “hürrəm” sözü “Tanrını haraylayanlar”, “Onu mədh edənlər” deməkdir.

Babəkin şəxsiyyəti: peyğəmbər, hökmdar, sərkərdə…

Bir sıra ərəb mənbələrində qeyd olunur ki, guya Babəkin əsl adı müsəlman adı olan Həsən imiş. Lakin, bir çox təqdiqatçılar öz məqalələrində qeyd edirlər ki, bu ad ərəb tarixçiləri tərəfindən təhrif olunub, ən yaxşı halda  ərəb dilinə uyğunlaşdırılıb.  Əslində, onun ilk adı Əsən (və ya Əhsən) olub. Bu sözə 5 min ildən çox tarixi olan Dədə Qorqudda da çox rast gəlinir (məs. sağsanmı-əsənsənmi?, əhsən-alqış və s.)

Əsənin atası və anası haqda ərəb tarixçilərinin yazdıqları isə saxta bir nağıldan başqa bir şey deyildir. Bu nağılda mümkün qədər onun ailəsinin əxlaqsız, pozgun olduğunu xalqın beyninə yeritmək istəyiblər. Lakin mənəvi-əxlaqi dəyərlərə böyük əhəmiyyət verən bir xalq- milyonlarla insan mənəviyyatsız ailədən çıxmış birinin ətrafında birləşməzdi, ümumiyyətlə onu rəhbər, mənəvi ustad kimi qəbul etməzdilər.

Babəkin uşaqlıq çağının bir mərhələsi barədə tarixçi Məhəmməd ibn İshaq belə yazır: «Bir dəfə Babək evə gec gəlir. Bundan narahat olan anası onu axtarmağa gedir və oğlunu otardığı inəklərin arasında yatmış halda tapır. Anası onun bədənindəki tük yerlərindən qan çıxdığını aydın görür. Uşaq oyanduqdan sonra qan rəngini dəyişərək, görünməz olur. Ana başa düşür ki, oğlu dünyaya böyük işlər üçün gəlib və onun taleyində çox qanlar axacaq«.

Qeyd etmək yerinə düşər ki, elmdə “stiqmat” adlanan bu hal bir çox yüksək ruhaniliyə malik insanlarda özünü büruzə verir, məsələn, bəzi xristianlarda bədənlərinin İsanın çarmıxa çəkildiyi yerlərindən qan çıxır.

Babək sözü isə məlum olduğu kimi, ad yox, ən yüksək titul idi. Babək sözünün etimologiyası haqda müxtəlif versiyalar irəli sürülüb. Biz isə daha bir inandırıcı izah irəli sürmək istərdik. Qədim türkcədə “Bağ” sözünün Tanrı anlamında, “Bay” sözünün isə seçilmiş, şəxsiyyət anlamında işləndiyi sirr deyil. Qısaca olaraq deyək ki, Bağbay, yaxud Baybağ adı hər iki formada Uca Tanrının seçilmiş fədaisi mənasını verir.

İngilis alimi C.Sell Hürrəmi ideologiyası və dini haqqında belə deyir: “Hicri 201-ci ildə (816/817-ci il) Babək özünü peyğəmbər elan etdi”. Mütəhhər ibn-Tahir Müqəddəsi isə yazır: “Sənəvilər Dehsanoğlu, Şakiroğlu, Ovcaoğlu, Babək Hürrəmi və başqalarının peyğəmbərliyinə inanırdılar. Onların fikrincə, yer üzü heç vaxt peyğəmbərsiz olmayacaqdır”.

Yeri gəlmişkən, Babəkin doğulduğu yer, Bəzzin yerləşdiyi dağlıq ərazi Savalan dağı yaxınlığındadır, “Savalan” sözünün leksik mənası isə fikrimizcə, “müqəddəs odlar yurdu” mənasına gəlir. “Sav”- qədim dilimizdə müqəddəs, “al”- od, alov, “an” isə yurd, məkan deməkdir.

Hürrəmilərin başçı seçdikləri şəxs öncə ustadın yanında elmi-dini təlimlərə, başçılıq qabiliyyətinə yiyələnmiş olmalı idi. Çünki, həmin şəxs həm ruhani ustad, həm də dünyəvi idarəetmədə başçı olmalı idi.

«Babək Hürrəmi bütün ömrü boyu xilafətə qarşı vuruşaraq, Azərbaycanda islama qədərki dövrdə mövcud olmuş, bu və ya digər şəkildə zərdüştlük və məzdəkiliklə bağlı qayda-qanunların bərpasına can atmışdı»- Akademik Ziya Bünyadov.

Bir əsrdən artıq davam edən azadlıq hərəkatının son 22 ilində Babək zəruri atributlara malik qüdrətli dövlət yaratmışdı. Bu dövlətin silahlı qüvvələrə başçılıq edən hərbi komandanlığı, Ali şurası, dövlət xəzinəsi, bayrağı, gerbi, ölkənin əyalətlərində mərkəzə bağlı idarəçilik strukturu, ehtiyat silah və azuqə bazaları və s. atributları olub.

Babək Hürrrəmi sadə insanları dövlətin vilayət və şəhərlərinə hakim təyin edir, başqa dövlətlərlə müqavilələr bağlayır və səfir göndərirdi. Azərbaycan paytaxtında- Babəkin Bəzz şəhərindəki sarayında isə, Rum İmperatorluğunun səfiri yaşayırdı.

Tarixin ilk sosialist dövləti və Cavidanın öncəgörmələri

Babəkin öz mənəvi ustadının arvadı ilə evlənməsi də ərəb saray tarixçilərinin cəfəngiyyatlardan biridir. O, öz ustadının həyat yoldaşını saraydan atacaq qədər qəddar olmadığından, ümumiyyətlə bu hərəkəti xalqın qəbul etməyəcəyi aydın məsələ olduğundan  onun el anası kimi sarayda yaşamasına imkan yaratmış və böyük hörmətlə yanaşmışdı. Çünki həm hürrəmilikdə ustadın arvadı ana sayılır, həm də Cavidanın vaxtında o Babəkə ana əvəzi olmuşdu.

Yeri gəlmişkən, Cavidanın öz ölümünün vaxtını bilməsi, reinkarnasiyaya inamı və gələcək hadisələri qabaqcadan görməsi də həddən artıq maraqlı məsələlərdəndir. «Hürrəmilərə xəbər ver- bilirəm ki, bu gecə öləcəyəm- de ki, ruhum mənim cismimdən Babəkin bədəninə geçir. Onun ruhuna qovuşur və o, sizin yardımınızla elə qüdrətin sahibi olacaq ki, bizim heç birimiz hələ yetə bilməmişik, dünyanın ən güclü şəxslərini yenəcək, Zərdüştün təlimini bərpa edəcək, sizin aranızdakı ən zəiflər iftixar, alçaldılmışlar yüksəliş tapacaq«.

Həqiqətən də Cavidanın dediyi kimi oldu. Babək bəşər tarixində bərabərlik ideyalarının ilk carçısı, özünün hakimiyyəti dövründə bu ideyanı gerçəkləşdirən şəxsiyyət oldu. Məhz bütün xalqın bərabər şəkildə yaşadığı, hər şeyin ümumxalq mülkiyyəti sayıldığı bir cəmiyyət quruluşunu, sosial ədalətə söykənən dövlət sistemini ərəblər anlamadığından “hürrəmilərdə arvadlar da ümumidir” deyə böhtan yazırdılar. (Tam da XX əsrin 20-ci illərində Sovet hakimiyyəti qurularkən “arvadları kolxoz edəcəklər, kişinin arvadına ixtiyarı çatmayacaq, çünki Şura hökumətində qadınlar da ümumidir” kimi xəstə düşüncələr kimi).

Bu iftira ilə bağlı görkəmli tarixçi, akademik Ziya Bünyadov yazır: «İyirmi ildən artıq xilafətə qarşı kəskin və cəsur azadlıq mübarizəsi aparmış bir xalqı şən və qayğısız ömür sürən başıpozuq bir kütlə kimi qələmə vermək mümkün deyil«.

Hələ 12 əsr öncə Babək “qardaşlıq və bərabərlik” şüarları ilə Şura hakimiyyətini yaratmışdı və məhz buna görə xalq öz vətəni uğrunda son damla qanınadək döyüşürdü. Sovet xalqı Böyük Vətən Müharibəsində necə döyüşürdüsə, eləcə. Təəssüf ki, tarixin ilk sosialist dövləti yaxşı silahlanmış və sayca dəfələrlə çox olan bədəvi ərəb sürüləri qarşısında sonadək davam gətirə bilmədi- düşmən xeyli çox idi.

Babəkin missiyası və dünyanın ilk qırmızı bayrağı

Babək sevgisi 12 əsrdir bütün azərbaycanlıların qəlbində yaşayır. Hər il Babək Hürrəminin ad günündə on minlərlə azərbaycanlı Bəzz qala şəhərini ziyarət edir, böyük şəxsiyyətimizin əziz xatirəsini yad edirlər. Onun ideyaları xalqın mənəviyyatında özünə əbədi və möhkəm yer tutdu. Babək Hürrəminin qaldırdığı qırmızı bayraq yaddaşlarda yaşadı.

Bu bayrağı qəhrəman Azərbaycan oğulları tarix boyu daha bir neçə dəfə dövlət bayrağı kimi dalğalandırdılar. Bu bayraq Səfəvi İmperiyası dövründə bir daha ucaldıldı, 1908-ci ildə Cənubi Azərbaycan inqilabından sonra yaranan Azərbaycan dövlətinin bayrağı kimi qəbul olundu.

Maraqlı məsələlərdən biri odur ki, AXC-in ilk bayrağı Babəkin, Hürrəmi dövlətinin bayrağı idi- qırmızı fonda ortada aypara və səkkizguşəli ulduz.

Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının da ilk bayrağı belə idi- qırmızı rəngdə, yuxarı sol güncdə aypara və beşguşəli ulduz. ASSR-in sonrakı bayrağı da buna oxşar idi, yalnız ayparani zəhmətin, bərəkətin rəmzi olan oraq-çəkic əvəz etmişdi.

Xalqımızın qəlbində Azərbaycanda müstəqil dövlət yaradan, ölkədə siyasi-inzibati və sosial-iqtisadi islahatlar həyata keçirən, 100 minlik ordu yaradaraq 22 il ərzində dünyanın ən güclü imperiyasının 6 böyük ordusunu darmadağın edən, xalqın bərabərlik və ümumi mülkiyyət hüquqlarını tətbiq edən dünya tarixində ən böyük şəxsiyyət yaşayır.

Bu Babəkdir- Peyğəmbər, qüdrətli strateq, ağıllı dövlət başçısı, böyük xilaskar, qəhrəman sərkərdə… kimi yüksə titulların hər birinə layiq olan adam…

N Ə T I C Ə L Ə R

1. “Babək və hürrəmilər islama qarşı döyüşməyib” fikri yalandır, tarixi mənbələr və məntiqi dəlillər göstərir ki, onlar məhz əldə qılınc gələn yadelli ərəblərə və islama qarşı döyüşüb, öz qədim dinlərini- zərdüştlüyü bərpa etmək istəyiblər.
2. İslamın Azərbaycanda və ətraf ölkələrdə könüllü qəbul edildiyi fikri yalandır, çünki ərəblərlə yerli xalqların müharibələrində hər iki tərəfdən milyonlarla insan məhv olub.
3. Babəkin öz ustadı Cavidanın arvadı ilə evlənməsi, hürrəmilərin öz ailə üzvləri ilə evlənməsi, qadınların ümumi olması fikirlər cəfəngiyyat və böhtandan başqa bir şey deyil.
4. Babəkin fars və müsəlman olması, guya xilafətin daxili siyasətinə etiraz olaraq döyüşməsi gülünc bir saxtakarlıqdır. Babək Azərbaycan xalqının oğludur və zərdüştlüyə inanırdı.
5. Ərəblərin təcavüzünədək bu torpaqlarda yaşayanların bütpərəst olması tamamilə yalandır, bəşər tarixinin elmə məlum olan ilk tək tanrıçılıq dini burada yaranıb və yaşadılıb.

P.S. 2010-cu il sentyabırn 6-da Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Bakı şəhərində görkəmli sərkərdə Babəkin abidəsinin ucaldılması haqqında sərəncam imzalayıb. Təəssüf ki, 9 il keçsə də müvafiq dövlət orqanları bunu reallaşdırmayıblar. Yəqin ki, tezlikdə bu sərəncamın tələbi reallaşacaq və bu abidə xalqımızın şərəfli tarixini, böyük şəxsiyyətini ləkələyənlərə ən mükəmməl cavab olacaq.

Müəllifin Babək və hürrəmilik hərəkatı haqda hazırladığı «Müqəddəs idealların böyük sahibi» adlı sənədli filmə buradan baxa bilərsiniz